Pakt USA-Argentyna zagraża europejskim oznaczeniom geograficznym
16 lutego 2026 roku Farmers' Journal poinformował, że artykuł 2.5 dwustronnego porozumienia handlowego między USA a Argentyną zezwala Buenos Aires na nieograniczanie amerykańskiego dostępu rynkowego dla produktów z chronionymi europejskimi nazwami. Dotyczy to konkretnie: Parmesan, Feta, Camembert, Brie, Emmental, Gorgonzola i Gouda.
Farm Europe ostrzegło, że ruch Argentyny „grozi przekształceniem się nie w tarczę, lecz w słabość" ochrony europejskich nazw produktów rolnych.
Problem: dwa systemy, jedno terytorium
W USA nazwy takie jak „Parmesan", „Feta" czy „Champagne" są traktowane jako nazwy generyczne — każdy może ich używać. W UE to chronione oznaczenia geograficzne — mogą ich używać tylko producenci z konkretnych regionów.
Umowa EU-Mercosur chroni te nazwy. Artykuł 13.35(1) stanowi:
'Each Party shall provide, according to its laws and regulations, the legal means for interested parties to prevent: (a) the use of a geographical indication of the other Party listed in Parts 1 and 2 of Annex 13-B [...] that does not originate in the country of origin specified in Annex 13-B for that geographical indication.'
Artykuł 13.35(1)(e) idzie dalej — ochrona obowiązuje nawet gdy oznaczenie geograficzne jest „użyte w tłumaczeniu lub opatrzone wyrażeniami takimi jak «rodzaj», «typ», «styl», «imitacja» lub podobnymi".
Pakt Trump-Milei (art. 2.5) idzie w odwrotnym kierunku — dając amerykańskim producentom swobodę eksportu „Parmesanu" i „Fety" do Argentyny.
Pytanie prawne
Czy Argentyna może jednocześnie:
- Chronić europejskie GI (na mocy umowy EU-Mercosur)
- Pozwolić USA na używanie tych samych nazw (na mocy paktu z Trumpem)?
Umowa EU-Mercosur chroni 347 oznaczeń geograficznych z UE w Annex 13-B — sery, wina, wędliny, oliwy, alkohole. Ale jeśli produkty amerykańskie z tymi samymi nazwami są legalnie na rynku argentyńskim, ochrona staje się iluzoryczna.
Które produkty są najbardziej zagrożone?
Na podstawie potwierdzonej listy z art. 2.5 porozumienia USA-Argentyna:
| Produkt UE | Nazwa generyczna w USA | Zagrożenie |
|---|---|---|
| Parmigiano Reggiano | „Parmesan" — produkowany masowo | Najwyższe |
| Feta | „Feta" z Wisconsin | Najwyższe |
| Camembert de Normandie | „Camembert" — powszechna nazwa | Wysokie |
| Gorgonzola | „Gorgonzola" z USA | Wysokie |
| Emmental de Savoie | „Emmental/Swiss" — generyczny | Wysokie |
| Brie de Meaux | „Brie" — powszechna nazwa | Wysokie |
| Gouda Holland | „Gouda" — generyczny | Średnie |
Skala problemu
Europejskie oznaczenia geograficzne generują rocznie ponad 75 mld euro sprzedaży (dane Komisji Europejskiej). Same Włochy mają 58 produktów DOP/IGP chronionych w umowie Mercosur — Parmigiano Reggiano (3,5 mld €/rok), Prosciutto di Parma (2,5 mld €), Grana Padano (2 mld €), Prosecco (3 mld € w eksporcie).
Francja chroni Champagne, Roquefort, Comté, Bordeaux. Hiszpania — Jamón Ibérico, Manchego, Rioja. Grecja — Fetę. Portugalia — Porto. Niemcy — Münchener Bier, Nürnberger Bratwürste, Lübecker Marzipan.
Mechanizm obrony: Rozdział 21
Umowa EU-Mercosur zawiera mechanizm rozstrzygania sporów (Rozdział 21 — Dispute Settlement). UE mogłaby teoretycznie zaskarżyć Argentynę za naruszenie ochrony GI. Ale:
- Postępowanie sporne trwa miesiące
- Argentyna może argumentować, że pakt z USA dotyczy produktów amerykańskich, nie europejskich
- Egzekucja zależy od Buenos Aires
Artykuł 13.35(10) stanowi, że chronione oznaczenia geograficzne „nie stają się nazwami rodzajowymi" (shall not become generic) na terytorium stron. To silna podstawa prawna — ale wymaga egzekucji.
Co to oznacza?
Dla producentów GI w UE: Ryzyko jest realne i konkretne. Jeśli „Parmesan" z Wisconsin jest legalnie dostępny w Buenos Aires, argentyńscy konsumenci mogą nie odróżnić go od Parmigiano Reggiano. Wartość chronionej nazwy spada.
Dla procesu ratyfikacji: Argument za szybką ratyfikacją umowy EU-Mercosur wzmacnia się. Im szybciej ochrona GI wejdzie w życie, tym trudniej będzie ją podważyć paktem z USA. Artykuł 13.35(2)(a) daje ochronie pierwszeństwo: po wejściu w życie każda sprzeczna marka handlowa powinna być odrzucona lub unieważniona.
Dla Argentyny: Dylemat jest realny. Buenos Aires musi wybrać: silna ochrona nazw europejskich (z korzyściami handlowymi z UE) czy otwarty rynek dla amerykańskich imitacji (z korzyściami politycznymi z Waszyngtonu).
Źródła: Farmers' Journal (16.02.2026), Euractiv, Politico.eu, Vinetur, Farm Europe. Umowa EU-Mercosur: Art. 13.35 (Oznaczenia geograficzne), Art. 13.35(10) (Zakaz generyzacji), Annex 13-B, Rozdział 21 (Dispute Settlement).
“Each Party shall provide, according to its laws and regulations, the legal means for interested parties to prevent: (a) the use of a geographical indication of the other Party listed in Parts 1 and 2 of Annex 13-B [...] that does not originate in the country of origin specified in Annex 13-B for that geographical indication.”
— Chapter 13 - Intellectual Property, Article 13.35