Pakt Trump-Milei stawia UE pod presją
5 lutego 2026 roku Stany Zjednoczone i Argentyna podpisały szerokie dwustronne porozumienie handlowe — pierwsze tak rozległe między oboma krajami. New York Times ocenił je jako „przełomowe". Dla Unii Europejskiej sfinalizowanie umowy z Mercosur stało się jeszcze pilniejsze.
Prezydent Javier Milei, prowadzący od początku kadencji agresywną politykę otwierania rynków, znalazł w administracji Trumpa partnera ideologicznego. USA zniosły wzajemne cła na około 1675 argentyńskich produktów, w tym surowce i farmaceutyki. Argentyna otworzyła rynek na ponad 200 kategorii amerykańskich towarów — chemikalia, maszyny, sprzęt medyczny, a także samochody i produkty mleczne w ramach kontyngentów rządowych.
Porozumienie obejmuje też 100 000 ton preferencyjnego importu argentyńskiej wołowiny do USA — bezpośrednio konkurując z kontyngentem 99 000 ton, który UE wynegocjowała w umowie z Mercosur.
Dlaczego to zmienia układ sił?
Do tej pory kraje Mercosur negocjowały głównie z UE. Teraz mają alternatywę — i to potężną.
Dla Argentyny pakt z USA oznacza:
- Dostęp do amerykańskiego rynku bez konieczności czekania na europejską ratyfikację
- Inwestycje w Vaca Muerta (jedne z największych złóż gazu łupkowego na świecie)
- Wzrost przychodów eksportowych szacowany na ponad 1 mld dolarów
Dla UE to sygnał:
- Ameryka Łacińska nie będzie czekać na zakończenie europejskich procedur prawnych
- Chiny i USA aktywnie zabiegają o te same rynki
- Każdy miesiąc zwłoki w ratyfikacji ma realny koszt geopolityczny
Zagrożenie dla oznaczeń geograficznych
Artykuł 2.5 porozumienia USA-Argentyna zezwala Argentynie na nieograniczanie amerykańskiego dostępu rynkowego dla produktów z nazwami takimi jak „Parmesan", „Feta", „Camembert", „Brie", „Emmental", „Gorgonzola" czy „Gouda". Farmers' Journal potwierdził to 16 lutego 2026.
Problem: umowa EU-Mercosur chroni te same nazwy jako oznaczenia geograficzne. Artykuł 13.35(1) traktatu stanowi:
'Each Party shall provide, according to its laws and regulations, the legal means for interested parties to prevent: (a) the use of a geographical indication of the other Party listed in Parts 1 and 2 of Annex 13-B [...] that does not originate in the country of origin specified in Annex 13-B for that geographical indication.'
Pytanie prawne jest fundamentalne: czy Argentyna może jednocześnie chronić europejskie oznaczenia geograficzne (na mocy umowy z UE) i pozwalać USA na swobodne używanie tych samych nazw (na mocy paktu z Trumpem)?
Szerszy kontekst: trzy mocarstwa, jeden kontynent
Ameryka Łacińska stała się areną rywalizacji trzech bloków:
| Gracz | Co oferuje | Co chce |
|---|---|---|
| UE | Umowa handlowa + standardy środowiskowe + ochrona GI | Dostęp do surowców, rynku 270 mln konsumentów |
| USA | Dwustronne pakty + inwestycje energetyczne | Surowce mineralne, przeciwwaga dla Chin |
| Chiny | Inwestycje infrastrukturalne + zakupy soi/minerałów | Bezpieczeństwo surowcowe, wpływy polityczne |
Brazylia otworzyła na początku lutego negocjacje Mercosur-Chiny. Argentyna ma pakt z USA. Urugwaj próbował samodzielnie negocjować z Chinami w 2022 roku.
Co to oznacza w praktyce?
Dla eksporterów UE: Konkurencja ze strony USA na rynkach Mercosur wzrośnie. Firmy, które liczyły na preferencje celne z umowy EU-Mercosur, mogą stracić przewagę, jeśli amerykańskie firmy uzyskają dostęp szybciej.
Dla krajów Mercosur: Więcej opcji = lepsza pozycja negocjacyjna. Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj mogą rozgrywać trzech partnerów przeciwko sobie.
Dla procesu ratyfikacji: Argumenty za szybkim wdrożeniem umowy stają się silniejsze. Nawet kraje sceptyczne (Francja, Polska) muszą rozważyć, co się stanie, jeśli UE straci te rynki na rzecz USA i Chin.
Źródła: New York Times (05.02.2026), NPR (06.02.2026), Farmers' Journal (16.02.2026), Reuters, Politico.eu, Euractiv. Umowa EU-Mercosur: Art. 13.35 (Oznaczenia geograficzne, Annex 13-B).