Mercosur otwiera negocjacje z Chinami. Co to oznacza dla UE?
Na początku lutego 2026 roku Brazylia zasygnalizowała otwartość na formalne negocjacje handlowe Mercosur-Chiny. 7 lutego China-Global South Project i The Straits Times poinformowały, że podczas wizyty prezydenta Urugwaju Yamandú Orsiego w Pekinie podpisano wspólne oświadczenie z Xi Jinpingiem — wyrażające nadzieję na rozpoczęcie rozmów „tak szybko jak to możliwe".
To strategiczny ruch, który zmienia układ sił w globalnej grze o Amerykę Łacińską. Chiny są już największym partnerem handlowym Brazylii — wyprzedzając UE od 2009 roku. Teraz na stole może pojawić się formalna umowa obejmująca cały blok Mercosur.
Trzy fronty jednocześnie
Nigdy wcześniej kraje Mercosur nie prowadziły trzech równoległych procesów handlowych z trzema największymi blokami świata:
| Partner | Status | Co oferuje Mercosur |
|---|---|---|
| UE | Umowa podpisana, ratyfikacja w toku | Wolny handel, ochrona GI, 450 mln konsumentów |
| USA | Pakt bilateralny z Argentyną (5 lut. 2026) | Energia, surowce, 100 000 t wołowiny |
| Chiny | Negocjacje otwarte (lut. 2026) | Infrastruktura, technologia, masowe zakupy soi |
Co oferują Chiny?
Pekin jest zainteresowany przede wszystkim:
- Surowcami rolnymi — Brazylia to największy eksporter soi na świecie, a Chiny największy importer
- Surowcami krytycznymi — lit (Argentyna ma jedne z największych złóż na świecie), rudy żelaza (brazylijskie Vale)
- Infrastrukturą — projekty Belt and Road w portach, drogach, kolejach
W zamian Chiny oferują produkty przemysłowe, technologię 5G (Huawei) i samochody elektryczne. BYD już buduje fabrykę w Bahia (Brazylia).
Format rozmów: umowa częściowa
W odróżnieniu od kompleksowej umowy EU-Mercosur, proponowany format to umowa częściowa skupiona na barierach pozataryfowych — kontyngentach importowych, procedurach celnych, regulacjach sanitarnych. Nie na cłach. To pozwala uniknąć bezpośredniej konkurencji z umową europejską.
Komplikacja: Paragwaj utrzymuje formalne stosunki dyplomatyczne z Tajwanem — nie z Chinami. Każda umowa Mercosur wymaga konsensusu wszystkich członków. Prezydent Paragwaju Santiago Peña sygnalizował otwartość, pod warunkiem poszanowania relacji z Tajpej.
Dlaczego to problem dla UE?
Umowa EU-Mercosur (Art. 2.1) ustanawia strefę wolnego handlu — coś, czego Chiny na razie nie proponują. Ale:
- Konkurencja o rynek: UE eksportuje do Mercosur maszyny, samochody, chemikalia. Chiny — coraz częściej to samo, po niższych cenach
- Surowce krytyczne: Lit, miedź, rudy żelaza — UE potrzebuje ich do transformacji energetycznej. Chiny chcą zabezpieczyć te same zasoby
- Czas gra przeciwko UE: Im dłużej trwa ratyfikacja, tym więcej czasu Chiny mają na umocnienie pozycji
Urugwaj — precedens
Urugwaj próbował samodzielnie negocjować umowę handlową z Chinami w 2022 roku, co wywołało ostry spór wewnątrz Mercosur — Brazylia i Argentyna blokowały. Teraz sytuacja się odwróciła: to Brazylia otwiera drzwi. Zmiana pozycji Brasílii wynika z kilku czynników: amerykańskie cła zakłócające globalny handel, potrzeba dywersyfikacji partnerów i rosnące chińskie inwestycje w brazylijską produkcję.
Co to oznacza?
Dla europejskich eksporterów: Konkurencja z Chinami na rynkach Mercosur będzie się nasilać. Firmy, które nie wejdą na te rynki szybko, ryzykują utratę pozycji na rzecz chińskich rywali.
Dla polskich firm: Polska eksportuje do Brazylii maszyny i nawozy. Chińskie odpowiedniki są tańsze. Umowa EU-Mercosur daje polskim firmom preferencje celne — ale tylko jeśli wejdzie w życie.
Dla krajów Mercosur: Trzy mocarstwa licytują się o ich rynki. To najlepsza pozycja negocjacyjna w historii bloku.
Źródła: China-Global South Project (07.02.2026), The Straits Times (07.02.2026), Reuters, G1, Valor Econômico. Umowa EU-Mercosur: Art. 2.1 (Strefa wolnego handlu), Art. 13.35 (Oznaczenia geograficzne).
“The Parties shall establish a free trade area for goods over a transitional period starting on the date of entry into force of this Agreement.”
— Chapter 2 - Trade in Goods, Article 2.1